|
Nederlands als tweede taal (NT2)
Samen leven? Samen spreken!
Aansluiting op inburgeringscursussen
Het merendeel van de anderstaligen dat deelneemt aan Gilde SamenSpraak volgt een officiλle inburgeringscursus of heeft deze net afgerond. Een inburgeringscursus bestaat grotendeels uit lessen in de Nederlandse taal. Naast uitbreiding van hun Nederlandse woordenschat, vergroten de anderstaligen hun vaardigheden in lezen, spreken, schrijven en luisteren. Toch blijft spreekangst een veelvoorkomend probleem. Door de cursisten in kleine groepjes te laten werken en ze opdrachten te geven die hen interesseren, neemt de angst af en krijg je de anderstalige letterlijk aan de praat. Een manier die prima aansluit bij de SamenSpraak-methode!
Wat moeten cursisten na de inburgeringscursus (NT2) kunnen?
De vraag wat cursisten NT2 moeten kunnen aan het einde van de inburgeringcursus is op velerlei manieren beantwoord in uiteenlopende publicaties. Hierin is de taalvaardigheid beschreven die cursisten nodig hebben om zelfredzaam te zijn in de Nederlandse samenleving.
De einddoelstelling voor spreekvaardigheid komt hierop neer:
a. Vragen stellen, opmerkingen plaatsen en erop reageren.
b. Informatie geven:
beschrijving van voorwerpen, situaties, proces, probleem, gebeurtenis, tekening;
verslag van gevoerd gesprek, groepsbijeenkomst, uitgevoerde werkzaamheden, gelezen tekst/boek, van een radio- of televisieprogramma;
boodschappen inspreken op een antwoordapparaat.
c. Aanwijzingen of advies geven: informatie over hoe wel of niet te handelen, routebeschrijving.
d. Deelnemen aan een gesprek, discussie of groepsbijeenkomst:
gesprekken met ιιn of enkele partners (small talk, persoonlijke gesprekken, discussie, telefoongesprek);
groepsgesprekken (small talk, vergadering, discussie, in een lessituatie).
e. Spreekbeurt houden.
Hieronder treft u een (deel) van de presentaties van Merel Borgesius (Onderlinge Taal b.v.) gehouden voor Gilde SamenSpraak:
1. Eerste Taal - Vreemde Taal - Tweede Taal
Eerste taal = moedertaal
Vreemde taal = het leren van de taal in een omgeving waar die taal niet gesproken wordt. Instructie is dus in de moedertaal.
Tweede taal = het leren van een taal in een omgeving waar die taal ook wordt gebruikt, gesproken, geschreven.
2. NT2 = Nederlands als Tweede Taal
Instructies over de taal worden ook gegeven in de tweede taal.
Verwerven tweede taal lijkt op verwerven moedertaal.
Fouten maken 'moet'.
Verschillende stadia in het verwervingsproces. Voorbeelden:
stille periode
woordniveau
zinsniveau
tekstniveau
ontdekken en toepassen van regels
Veel taalaanbod
Woordjes leren
3. Factoren die het taalverwervingsproces beοnvloeden
Leeftijd
Talent
Motivatie (doel)
Positief bewustzijn
Vooropleiding
Taalachtergrond
Onderwijskwaliteit
Taalcontact!!!
4. Uitgangspunten NT2 onderwijs
Van receptief naar productief (eerst begrijpen)
Betekenis is belangrijker dan vorm
Communicatie staat voorop
Taal aanbieden in een context
Herhaling
Veel en begrijpelijk aanbod
Taalcursus koppelen aan een doel (bijvoorbeeld opvoeding, opleiding, werk)
Welke (taal) vaardigheid heb je nodig om .....
5. Gestuurd en ongestuurd Leren
Gestuurd leren doe je met behulp van de docent - met leermiddelen op school.
Ongestuurd leren doe je door spontaan de taal te gebruiken, dagelijkse interactie met verschillende mensen.
De NT2 docent is deskundig op het gebied van didactiek door opleiding en ervaring. Laat het 'gestuurde leren' aan de docenten over.
Functionarissen zijn de 'professionals', de consulenten, trajectbegeleiders, enzovoort. Zij houden zich bezig met de maatschappelijke introductie.
Vrijwilligers zorgen voor het sociale contact. Taal gebruiken, samen spreken = taal verwerven. Zij kunnen een grote rol spelen bij impliciet leren.
6. Welke niveaus in NT2
Common European Framework Of References For Languages(CEF) = Europees referentiekader voor talenonderwijs en hanteert 6 niveaus verdeeld over 3 velden:
- A is beginnend taalgebruiker
- B is onafhankelijk taalgebruiker
- C is vaardig taalgebruiker
A1 = 500 woorden productief
A2 = 1000/2000 woorden
B1 = werk of opleiding op bijv. een ROC
B2 = naar MBO/HBO
C1 = naar universiteit
C2 = bijna 'native speaker'
7. Alfabetisering: ander soort niveau-indeling
Bij alfabetisering onderscheid tussen de vaardigheden
lezen/ schrijven
spreken/luisteren/gespreksvaardigheid
Met spreken/luisteren/gespreksvaardigheid is het mogelijk om een hoger niveau te halen dan met schrijven en lezen.
8. Toetsen en leermiddelen
Toetsen: nivor, trajectoets, NT2 staatsexamen I en II, profieltoets, inburgeringsexamen
Aparte vaardigheden:
- lezen
- schrijven,
- luisteren
- spreken
- gespreksvaardigheid
Nieuw: portfolio. Map met bewijzen van (taal)vaardigheid i.p.v. toetsresultaten.
9. Hoog en laag opgeleiden
Op de cursus wordt rekening gehouden met verschillende opleidingsachtergrond van de tweede taalleerders en met hun uitstroomdoelen
Voorbeeld ROC: 6 profielen. Van 2 jaar basisschool tot universiteit in eigen land
Alfabetisering: langzaam lerenden, snel lerenden, anders- alfabeten (kunnen lezen en schrijven in hun eigen taal)
Bij elke groep worden verschillende methodes en een andere didactiek ingezet, andere aandachtspunten
Hoog opgeleid: abstracter taalgebruik, sneller tempo, studievaardig, aandacht voor (grammatica) regels.
Laag opgeleid: concreet, laag tempo, veel herhaling, niet te veel dingen in een keer, meer structuur, aandacht voor leren leren, leren door (na)doen
Veel gebruikte algemene lesmethodes: IJsbreker, Breekijzer, Code Nederlands, Nieuwe buren, Zestien plus, 7/43 en Spreken bij de kop, Spreek actief!(alfabetisering)
10. Tips taalgebruik
Tempo praat niet te snel
Laat woord grenzen horen
Spreek correct maar eenvoudig
Gebruik niet teveel beeldspraak, figuurlijk taalgebruik is vaak verwarrend
Verbeter niet te veel. Wijs niet op de fout maar herhaal de goede vorm. Geef positieve feedback.
Ga niet teveel in op dubbele woordbetekenissen
Gebruik verschillende technieken: gebaren, aanwijzen, beetpakken, handelingen voordoen-nadoen
"Hoe concreter, hoe beter": gebruik visuele ondersteuning: foto's, echte materialen.
Hou je tijdens gesprek aan ιιn onderwerp
Zorg voor herhaling
Bedenk dat taal verwerven tijd kost
11. Buitenschools Leren
De taal ligt op straat. Gebruik folders, gratis kranten Metro en Spits, teksten op bushokjes, etalages.
Taal steeds koppelen aan praktisch doel. Wanneer gebruik je het. Rollenspelen oefenen in reλle situaties en daarna in het echt uitvoeren.
Woordenschat uitbreiden. Gele stickerbriefjes, zoek woorden met een s, rubriceer woorden rondom een thema, woordenschrift aanleggen.
Kijk naar tv-programmas, quizzen, jeugdjournaal, soaps.
12. Tips voor de uitspraak
Articulatie = uitspraak klinkers-medeklinkers.
Prosodie = woord- en zinsaccent, ritme, intonatie, tempo.
Werken aan prosodie is het belangrijkst, met name tempo.
Taalleerder op cassette opnemen.
Ritmisch woorden en zinnen opzeggen met metronoom, handgeklap enz.(taalriedels maken)
Oefenen met zinsaccent.
Oefenen met vraagintonatie.
|
